سیستم‌های پشتیبان تصمیم مکانی: اصول و شیوه‌ها

سیستم‌های اطلاعات مکانی (GIS) در طول چندین دهه به‌طور مداوم گسترش یافته و هم‌اکنون هم شناخته‌شده است و هم به طور گسترده به‌کار می‌رود و به مؤلفه‌های جدایی‌ناپذیر کاربردهای فناوری اطلاعات در حوزه‌های گوناگون بدل شده ‌است. ساده‌ترین کاربرد نرم‌افزار GIS این است که کاربران را قادر می‌سازد به سؤالات متنوعی، به دو شکل اصلی پاسخ بگویند: کدام ویژگی‌ها به مکانی خاص تعلق دارد و کدام مکان‌ها یک یا چند ویژگی خاص دارد‌؟ این سیستم‌ها به صورت خاص زمانی مفید است که به قصد کسب نتیجه از پرس‌وجوهای ساده یا مواجهه با مسائل ساختاری دارای فرایند حل کاملاً معینی استفاده شود که می‌توان آنها را به صورت دنباله‌ای از مراحل مشخص پیگیری کرد. اما مسائل بسیاری، به ویژه آنهایی که مؤلفه سیاست‌گذاری عمومی رقابتی دارند، نه به‌خوبی ساختاردهی شده‌اند و نه به طور واضح تعریف می‌شوند. در این‌گونه موارد، گروه‌های مختلف علاقمند در پذیرش فرایند حل مسئله دچار اختلاف می‌شوند، و علاوه بر‌این ممکن است در مورد جنبه‌های بنیادی فرمولبندی آن نیز به توافق نرسند. بنابراین، فرایندی تجویزی وجود ندارد که بتوان با پیگیری آن به راه‌حل مسئله رسید. سیستم‌های پشتیبان تصمیم مکانی (SDSS)، برای پیگیری این نوع مسائل نیمه‌ساختاریافته، با ابزارهای تحلیلی پیشرفته طراحی و اجرا می‌شود تا به مردم کمک کند که مسئله‌ای را بررسی و حل کنند و از اطلاعات مفید حاصل‌شده برای رسیدن به تصمیم‌های بهبودیافته استفاده کنند. در این کتاب ابتدا مفاهیم، روش‌ها و اصول کار با اطلاعات مکانی پایه و توسعۀ مفاهیم SDSS در چارچوب تاریخی توسعۀ بررسی و در مورد اجزای مهم سیستم در سطحی از جزئیات بحث شده که برای دانشجویانی با پیش‌زمینه‌های متفاوت یا در مراتب مختلف توسعۀ فکری مناسب است. سپس پوشش کتاب به سمت نمایش این مطلب سوق پیدا می‌کند که چگونه این اجزاء می‌توانند به شکل گردآیه‌های انعطاف‌پذیر قابل استفاده برای انواع ویژه‌ای از کاربردها، ترکیب و یکپارچه‌سازی شوند. در اینجاست که کتاب با تشریح ترکیب اجزای مختلف از طریق نمایش این موضوع که چگونه SDSS می‌تواند به شکل سیستم رومیزی قدیمی یا با استفاده از سرویس‌های توزیع‌یافته تحت‌وب پیاده‌سازی شود، اثبات می‌شود. این موضوع به صورتی انجام می‌شود که برای دانشجویان و مدرسان نیز آموزنده باشد. امیدوارم که از مطالعۀ این کتاب لذت ببرید و از آن بیاموزید و این کتاب شما را به استفاده از بینش‌های جدید سوق دهد. سال‌ها پیش، که من در حال کشمکش با مفاهیم SDSS بودم، آرزوی بهره‌مندی از چنین کتابی را داشتم که اکنون با مطالعه فصل‌های این کتاب، درک آن مفاهیم آسان شده‌اند. سیستم‌های اطلاعات مکانی (GIS) در طول چندین دهه به‌طور مداوم گسترش یافته و هم‌اکنون هم شناخته‌شده است و هم به طور گسترده به‌کار می‌رود و به مؤلفه‌های جدایی‌ناپذیر کاربردهای فناوری اطلاعات در حوزه‌های گوناگون بدل شده ‌است. ساده‌ترین کاربرد نرم‌افزار GIS این است که کاربران را قادر می‌سازد به سؤالات متنوعی، به دو شکل اصلی پاسخ بگویند: کدام ویژگی‌ها به مکانی خاص تعلق دارد و کدام مکان‌ها یک یا چند ویژگی خاص دارد‌؟ این سیستم‌ها به صورت خاص زمانی مفید است که به قصد کسب نتیجه از پرس‌وجوهای ساده یا مواجهه با مسائل ساختاری دارای فرایند حل کاملاً معینی استفاده شود که می‌توان آنها را به صورت دنباله‌ای از مراحل مشخص پیگیری کرد. اما مسائل بسیاری، به ویژه آنهایی که مؤلفه سیاست‌گذاری عمومی رقابتی دارند، نه به‌خوبی ساختاردهی شده‌اند و نه به طور واضح تعریف می‌شوند. در این‌گونه موارد، گروه‌های مختلف علاقمند در پذیرش فرایند حل مسئله دچار اختلاف می‌شوند، و علاوه بر‌این ممکن است در مورد جنبه‌های بنیادی فرمولبندی آن نیز به توافق نرسند. بنابراین، فرایندی تجویزی وجود ندارد که بتوان با پیگیری آن به راه‌حل مسئله رسید. سیستم‌های پشتیبان تصمیم مکانی (SDSS)، برای پیگیری این نوع مسائل نیمه‌ساختاریافته، با ابزارهای تحلیلی پیشرفته طراحی و اجرا می‌شود تا به مردم کمک کند که مسئله‌ای را بررسی و حل کنند و از اطلاعات مفید حاصل‌شده برای رسیدن به تصمیم‌های بهبودیافته استفاده کنند. در این کتاب ابتدا مفاهیم، روش‌ها و اصول کار با اطلاعات مکانی پایه و توسعۀ مفاهیم SDSS در چارچوب تاریخی توسعۀ بررسی و در مورد اجزای مهم سیستم در سطحی از جزئیات بحث شده که برای دانشجویانی با پیش‌زمینه‌های متفاوت یا در مراتب مختلف توسعۀ فکری مناسب است. سپس پوشش کتاب به سمت نمایش این مطلب سوق پیدا می‌کند که چگونه این اجزاء می‌توانند به شکل گردآیه‌های انعطاف‌پذیر قابل استفاده برای انواع ویژه‌ای از کاربردها، ترکیب و یکپارچه‌سازی شوند. در اینجاست که کتاب با تشریح ترکیب اجزای مختلف از طریق نمایش این موضوع که چگونه SDSS می‌تواند به شکل سیستم رومیزی قدیمی یا با استفاده از سرویس‌های توزیع‌یافته تحت‌وب پیاده‌سازی شود، اثبات می‌شود. این موضوع به صورتی انجام می‌شود که برای دانشجویان و مدرسان نیز آموزنده باشد. امیدوارم که از مطالعۀ این کتاب لذت ببرید و از آن بیاموزید و این کتاب شما را به استفاده از بینش‌های جدید سوق دهد. سال‌ها پیش، که من در حال کشمکش با مفاهیم SDSS بودم، آرزوی بهره‌مندی از چنین کتابی را داشتم که اکنون با مطالعه فصل‌های این کتاب، درک آن مفاهیم آسان شده‌اند.